€100.000+ beleggen? Ontvang uw selectierapport. Gratis aanvragen

Alternatieve investeringen: van wijn en kunst tot private equity

5 november 2026 Onderwerp: Investeringen

Alternatieve beleggingen zijn alle beleggingen buiten aandelen, obligaties en spaargeld: van wijn, whisky, kunst en oldtimers tot goud, private equity, private credit en crypto. Ze kunnen een portefeuille spreiden en sommige leveren rendement op dat los staat van de beurs. Ze zijn wel vaak slecht verhandelbaar, duurder en lastiger te waarderen. Voor de meeste vermogende particulieren zijn ze daarom een aanvulling op een gespreide portefeuille, geen vervanging ervan.

Alternatieve investeringen zoals passion investments

Wat zijn alternatieve beleggingen?

Een alternatieve belegging is alles wat buiten de drie traditionele beleggingscategorieën valt: aandelen, obligaties en liquide middelen. Dat is een bonte verzameling. Aan de ene kant staan tastbare zaken waar beleggers ook plezier aan beleven, zoals wijn, whisky, kunst en klassieke auto's. Aan de andere kant staan financiële beleggingen buiten de beurs om, zoals private equity, private credit en hedgefondsen.

Wie zoekt op "alternatief beleggingsfonds", stuit op een juridische term. Een alternatieve beleggingsinstelling (abi) is een collectieve beleggingsinstelling die kapitaal van beleggers aantrekt om dat volgens een vastgesteld beleggingsbeleid te investeren en die niet onder het Europese icbe-regime valt. Hieronder kunnen bijvoorbeeld vastgoedfondsen, private-equityfondsen en hedgefondsen vallen. Beheerders vallen afhankelijk van hun omvang, structuur en activiteiten onder een vergunning- of registratieregime. Buitenlandse vergunninghouders kunnen onder voorwaarden ook in Nederland actief zijn.

Verschil met traditionele beleggingen

Aandelen en obligaties worden dagelijks verhandeld tegen een openbare koers en zijn tegen lage kosten breed te spreiden. Bij alternatieve beleggingen ontbreekt dat vaak. Er is geen dagkoers, de waarde wordt geschat door een taxateur of de fondsbeheerder, en uitstappen kan maanden of jaren duren. Daar staat tegenover dat de waarde minder direct meebeweegt met de beurs. Dat spreidingseffect is het belangrijkste argument voor alternatieve beleggingen. In de praktijk is het wel kleiner dan het lijkt: zonder dagkoers ziet u minder schommelingen, maar het risico is er niet minder om.

Passiebeleggingen

Bij passiebeleggingen gaat rendement samen met plezier. Dat is tegelijk hun sterkte en hun valkuil, want wie van wijn of auto's houdt, betaalt al snel te veel of verkoopt te laat. De waarde hangt af van zeldzaamheid, herkomst en staat. Bij de meeste passiebeleggingen komt het rendement hoofdzakelijk uit waardestijging, terwijl opslag, verzekering, onderhoud en verkoop kosten veroorzaken.

Beleggen in wijn

Slechts een klein deel van alle wijn is geschikt als belegging: topwijnen uit onder meer Bordeaux, Bourgogne en Champagne die tientallen jaren beter worden. Na een lange periode van stijging is de markt sinds eind 2022 gedaald, een goede herinnering dat ook wijn geen garantie op waardestijging biedt. Beleggingswijn wordt bij voorkeur bewaard onder douaneverband in een professioneel pakhuis, zodat de herkomst vaststaat en de wijn verkoopbaar blijft. Over prijsindices, kosten en de fiscale behandeling leest u meer in het artikel over investeren in wijn.

Beleggen in whisky

Bij whisky kiest u tussen flessen en vaten. Zeldzame flessen van gesloten distilleerderijen en beperkte uitgaven zijn het meest gewild, maar ook deze markt is na jaren van sterke groei afgekoeld. Vaten worden regelmatig verkocht met hoge rendementsbeloftes, en daar heeft de AFM voor gewaarschuwd. Wat de whiskyindices wel en niet meten en hoe u betrouwbare aanbieders herkent, staat in het artikel over beleggen in whisky.

Beleggen in kunst

Kunst is de bekendste passiebelegging en tegelijk de minst transparante. Prijzen ontstaan op veilingen en in galerieën, en de verschillen tussen kunstenaars zijn groot: een klein deel van de werken stijgt sterk in waarde, het grootste deel nauwelijks. De transactiekosten zijn hoog, omdat koper en verkoper allebei een veilingpremie betalen. Reken op een horizon van minstens tien jaar. Hoe kunst zich verhoudt tot een gespreide portefeuille, leest u in het artikel over investeren in kunst.

Beleggen in oldtimers

Klassieke auto's combineren beleggen met gebruik. De waarde hangt af van merk, zeldzaamheid, originaliteit en onderhoudshistorie, en van de vraag of een nieuwe generatie kopers het model nog wil hebben. Onderhoud, stalling en verzekering kosten elk jaar geld, en de meest waardevolle exemplaren wisselen van eigenaar via veilingen. Meer hierover leest u in het artikel over beleggen in oldtimers.

Met het SelectieRapport vergelijkt u gratis meerdere vermogensbeheerders.

Op zoek naar de beste vermogensbeheerder?

Bent u op zoek naar de voor u beste vermogensbeheerder?

Vraag dan gratis en geheel vrijblijvend een SelectieRapport aan. Per e-mail ontvangt u een selectie van goede vermogensbeheerders die het beste passen bij uw persoonlijke situatie, wensen en voorkeuren.

Financiële alternatieven

De tweede groep bestaat uit financiële beleggingen die buiten de gewone beurs om gaan of een afwijkende strategie volgen. Ze zijn voor particulieren de afgelopen jaren beter bereikbaar geworden, onder meer doordat de Europese regels voor langetermijnfondsen (ELTIF's) sinds januari 2024 ruimer zijn.

Private equity

Private equity is beleggen in bedrijven die niet aan de beurs genoteerd zijn. Een fonds koopt bedrijven, probeert ze in enkele jaren meer waard te maken en verkoopt ze daarna weer. Zo'n fonds heeft doorgaans een looptijd van tien jaar of langer, en al die tijd zit uw geld vast. De rendementen lopen sterk uiteen: het verschil tussen goede en slechte beheerders is bij private equity veel groter dan bij beursfondsen. Rechtstreeks deelnemen vraagt vaak een inleg van € 100.000 of meer. Via ELTIF's en beursgenoteerde private-equityfondsen kan het met kleinere bedragen. Meer leest u in het artikel over beleggen in private equity.

Private credit

Bij private credit leent een fonds rechtstreeks geld uit aan bedrijven, vaak uit het mkb, zonder tussenkomst van een bank. Deze markt is sterk gegroeid sinds banken na de financiële crisis strengere kapitaaleisen kregen. Het rendement bestaat uit rente, vaak variabel. Private credit biedt soms een hogere rente als compensatie voor onder meer krediet-, liquiditeits- en structuurrisico. Daar staat tegenover dat de leningen niet verhandeld worden, dat de beheerder ze zelf waardeert en dat het risico op wanbetaling pas zichtbaar wordt als de economie tegenzit. Particulieren beleggen meestal via fondsen die periodiek een beperkte uittreding toestaan.

Hedgefondsen

Een hedgefonds heeft meer vrijheid dan een gewoon beleggingsfonds: het mag short gaan, met geleend geld beleggen en in vrijwel elke markt handelen. Hedge betekent afdekken. Oorspronkelijk dekten deze fondsen het marktrisico af, inmiddels lopen de strategieën sterk uiteen. De kosten zijn hoog, met naast een beheervergoeding vaak een prestatievergoeding over de winst. Veel hedgefondsen zijn alleen toegankelijk vanaf € 100.000. Meer over strategieën en kosten leest u in het artikel over hedgefondsen.

Crowdfunding en peer-to-peer leningen

Via een crowdfundingplatform leent u geld aan bedrijven of neemt u een belang in een onderneming, vaak al met kleine bedragen. Platforms die zakelijke crowdfunding aanbieden en onder de Europese crowdfundingverordening vallen, moeten beschikken over een Europese vergunning. In Nederland verleent de AFM deze vergunning. Platforms met een vergunning uit een andere EU-lidstaat kunnen onder voorwaarden eveneens in Nederland actief zijn. Voor peer-to-peerleningen aan consumenten en andere crowdfundingvormen kunnen andere regels gelden. Platforms onder de verordening moeten onervaren beleggers bovendien een kennistoets laten doen en laten berekenen hoeveel verlies zij kunnen dragen. Het risico zit vooral in faillissementen van geldnemers en in het ontbreken van een tweedehandsmarkt. Hoe u platforms beoordeelt, leest u in het artikel over beleggen in crowdfunding.

Vastgoed, infrastructuur en grond

Vastgoed is de meest gangbare alternatieve belegging. U kunt zelf een pand kopen of indirect beleggen via een beursgenoteerd vastgoedfonds, dat even goed verhandelbaar is als een aandeel. Infrastructuur, zoals energienetten, havens en datacenters, is vooral bereikbaar via beursfondsen en langetermijnfondsen. Sommige infrastructuurprojecten kennen contractueel vastgelegde inkomsten of inflatiegekoppelde tarieven. Grond is speculatiever: de waarde stijgt pas sterk als het bestemmingsplan verandert, en daar heeft u als belegger geen invloed op. Meer leest u in de artikelen over investeren in vastgoed en beleggen in grond.

Goud en grondstoffen

Goud levert geen rente of dividend op. Het kan in bepaalde crises als veilige haven functioneren, maar kent eveneens forse koersschommelingen. U kunt fysiek goud kopen of beleggen via een ETF die met goud gedekt is. Andere grondstoffen, zoals olie, koper of landbouwproducten, zijn lastiger. Beleggers gebruiken daarvoor meestal termijncontracten, en het doorrollen van die contracten kan het rendement drukken. Lees verder in de artikelen over beleggen in goud en beleggen in grondstoffen.

Crypto

Cryptovaluta zoals bitcoin zijn digitale munten zonder centrale uitgever. De koersschommelingen zijn veel groter dan bij aandelen, en er is geen onderliggende kasstroom die een waardering ondersteunt. De Europese MiCA-verordening stelt vergunning- en gedragseisen aan cryptodienstverleners die onder deze regelgeving vallen. Dit verbetert de bescherming van klanten, maar voorkomt geen fraude, faillissementen, technische problemen of koersverliezen. Bovendien vallen niet alle cryptoactiviteiten onder MiCA-toezicht. Meer leest u in het artikel over beleggen in crypto.

Alternatieve beleggingen vergeleken

Categorie

Vorm

Minimale inleg

Verhandelbaarheid

Toezicht

Box 3

Vastgoed (beursfonds)

Beursgenoteerd

Elk bedrag

Hoog

Toezicht op het fonds of de beheerder

Ja

Goud

Beursgenoteerd (ETF) of fysiek

Elk bedrag (ETF)

Hoog (ETF) tot gemiddeld (fysiek)

Toezicht op de ETF-aanbieder; geen bij fysiek goud

Ja

Crypto

Digitaal, via handelsplatform

Elk bedrag

Hoog

MiCA-toezicht op cryptodienstverleners

Ja

Private equity

Niet-beursgenoteerd

Vaak € 100.000, lager via ELTIF

Zeer laag, looptijd tien jaar of langer

Vergunninghoudende of geregistreerde fondsbeheerder; toezicht afhankelijk van het regime

Ja

Private credit

Niet-beursgenoteerd

Vaak € 100.000, lager via ELTIF

Laag tot beperkt

Vergunninghoudende of geregistreerde fondsbeheerder; toezicht afhankelijk van het regime

Ja

Hedgefondsen

Niet-beursgenoteerd

Vaak € 100.000

Beperkt, periodieke uittreding

Vergunninghoudende of geregistreerde fondsbeheerder; toezicht afhankelijk van het regime

Ja

Crowdfunding

Niet-beursgenoteerd

Vanaf circa € 100

Laag, tot einde looptijd

Europese crowdfundingvergunning voor zakelijke platforms

Ja

Wijn en whisky

Fysiek

Enkele duizenden euro's

Laag, verkoop via veiling of handelaar

Geen toezicht op het product; aanbieder kan onder regels voor beleggingsobjecten vallen

Ja, tenzij voor persoonlijk gebruik en niet hoofdzakelijk belegging

Kunst

Fysiek

Sterk wisselend

Laag, hoge veilingkosten

Geen toezicht op het product; aanbieder kan onder regels voor beleggingsobjecten vallen

Vrijgesteld, tenzij hoofdzakelijk belegging

Oldtimers

Fysiek

Enkele tienduizenden euro's

Laag, verkoop via veiling

Geen toezicht op het product; aanbieder kan onder regels voor beleggingsobjecten vallen

Vrijgesteld bij persoonlijk gebruik, tenzij hoofdzakelijk belegging

Beursgenoteerde alternatieven, zoals goud-ETF's en vastgoedfondsen, zijn dagelijks verhandelbaar en relatief goedkoop. Niet-beursgenoteerde en fysieke alternatieven, zoals private equity, wijn en kunst, verschillen daarvan sterk in liquiditeit, kosten en risicoprofiel. Die laatste groep is zelden geschikt voor geld dat u binnen enkele jaren nodig heeft.

Met het SelectieRapport vergelijkt u gratis meerdere vermogensbeheerders.

Op zoek naar de beste vermogensbeheerder?

Bent u op zoek naar de voor u beste vermogensbeheerder?

Vraag dan gratis en geheel vrijblijvend een SelectieRapport aan. Per e-mail ontvangt u een selectie van goede vermogensbeheerders die het beste passen bij uw persoonlijke situatie, wensen en voorkeuren.

Wat zijn de risico's van alternatieve beleggingen?

Elke categorie kent eigen risico's, maar twee groepen risico's komen bijna overal terug.

Beperkte verhandelbaarheid en lange looptijden

Een belang in een gesloten private-equityfonds kunt u doorgaans niet tussentijds bij het fonds verzilveren. Verkoop aan een andere belegger is soms mogelijk, maar niet gegarandeerd. Een wijncollectie raakt u niet in een week kwijt en een oldtimer verkoopt u niet zonder veilingkosten. Fondsen die periodiek uittreding toestaan, kunnen die beperken als veel beleggers tegelijk willen uitstappen. Juist op het moment dat u het geld nodig heeft, zit het dan vast. Beleg daarom alleen geld dat u gedurende de hele looptijd kunt missen.

Waardering, transparantie en kosten

Zonder dagkoers is de waarde een schatting. Fondsbeheerders waarderen hun eigen beleggingen, vaak met vertraging, waardoor de schommelingen kleiner lijken dan ze zijn. Ook de kosten zijn minder zichtbaar: beheer- en prestatievergoedingen bij fondsen, en opslag, verzekering en veilingpremies bij passiebeleggingen. Het rendement uit een prospectus of een veilingindex is daardoor niet het rendement dat u netto overhoudt. Daarnaast is de kans op oplichting groter dan bij beursbeleggingen. Controleer altijd of een aanbieder in het register van de AFM staat en niet op de waarschuwingslijst voorkomt.

Hoe belegt u als particulier alternatief?

Direct bezit of via een fonds

Direct bezit, zoals een kist wijn of een schilderij, geeft u volledige zeggenschap, maar ook al het werk: selectie, opslag, verzekering en verkoop. Een fonds neemt dat werk over en spreidt over meer objecten of bedrijven, tegen een vergoeding. Let bij fondsen op het toezicht. Het registratieregime geldt alleen voor beheerders met een beperkt beheerd vermogen: in de regel maximaal € 100 miljoen, of maximaal € 500 miljoen bij fondsen zonder hefboomfinanciering die de eerste vijf jaar closed-end zijn. Zo'n beheerder mag aan particulieren aanbieden als de inleg minimaal € 100.000 is of het aanbod beperkt blijft tot minder dan 150 personen. Hij staat dan niet onder volledig AFM-toezicht en moet dat ook vermelden. ELTIF's staan sinds 2024 zonder wettelijke minimale inleg open voor particulieren en vallen onder strengere Europese regels. Fondsen mogen wel een eigen minimuminleg stellen, en ELTIF's kunnen een minimale aanhoudperiode en beperkingen voor uittreding hebben.

Via een vermogensbeheerder

Steeds meer vermogensbeheerders en private banks bieden toegang tot private equity, private credit en infrastructuur, meestal vanaf hogere vermogens. Het voordeel is dat de alternatieve beleggingen worden afgestemd op uw totale portefeuille en uw risicoprofiel, en dat specialisten de fondsen selecteren. Vraag wel naar de totale kosten, want er komt een kostenlaag bij: de vergoeding van de vermogensbeheerder bovenop die van het onderliggende fonds. 

Hoe worden alternatieve beleggingen belast?

Box 3: belegging of gebruiksgoed?

In 2026 betaalt u in box 3 36% belasting over een forfaitair rendement van 6% op beleggingen en overige bezittingen, voor zover uw vermogen boven het heffingsvrij vermogen van € 59.357 per persoon uitkomt. Fondsen in private equity, private credit en hedgefondsen vallen in deze categorie, net als crowdfundingleningen, goud en crypto. Is uw werkelijke rendement lager, dan kunt u met de tegenbewijsregeling aantonen dat u minder belasting verschuldigd bent.

Voor passiebeleggingen ligt het anders. Voorwerpen van kunst en wetenschap zijn in box 3 in beginsel vrijgesteld, tenzij zij hoofdzakelijk als belegging worden aangehouden. Voor andere roerende zaken, zoals wijn, whisky en auto's, geldt een vrijstelling als zij voor persoonlijke doeleinden worden gebruikt en niet hoofdzakelijk als belegging dienen. De feitelijke bestemming en het gebruik zijn daarbij van belang. In de praktijk wordt hoofdzakelijk vaak uitgelegd als 70% of meer, maar dat is een toelichting en geen afzonderlijke wettelijke rekentoets. Een wijnkelder waaruit u zelf drinkt valt daardoor meestal buiten box 3. Een kist wijn in een douanepakhuis die u uitsluitend koopt om later te verkopen, valt erbinnen.

Het stelsel gaat veranderen. De Tweede Kamer stemde in februari 2026 in met een box 3 op basis van werkelijk rendement vanaf 2028, maar de Eerste Kamer heeft haar stemming uitgesteld in afwachting van aanpassingen. Hoe slecht verhandelbare beleggingen straks worden belast, staat daarmee nog niet vast. Meer over de huidige regels leest u in het artikel over vermogensbelasting.

Alternatief beleggen vanuit de bv

Belegt u via een bv of holding, dan wordt het beleggingsresultaat in beginsel betrokken in de vennootschapsbelasting: in 2026 19% over de winst tot en met € 200.000 en 25,8% daarboven. Wanneer waardestijgingen belast worden, hangt af van de aard van de belegging en de fiscale waarderingsregels. Bij sommige beleggingen ontstaat belastingheffing pas bij verkoop, terwijl bij andere instrumenten ongerealiseerde waardeveranderingen eerder kunnen doorwerken. Voor kwalificerende deelnemingen kan de deelnemingsvrijstelling gelden. Passiebeleggingen in de bv zijn wel lastiger. Wie de wijn van de bv thuis drinkt of het schilderij van de bv in de woonkamer ophangt, loopt het risico dat de Belastingdienst dat als een verkapte uitdeling ziet, belast in box 2. Meer over deze afweging leest u in het artikel over beleggen in de bv of privé.

Hoeveel van uw vermogen in alternatieve beleggingen?

Een vast percentage bestaat niet, maar een paar uitgangspunten helpen. Alternatieve beleggingen vullen een gespreide portefeuille van aandelen en obligaties aan; ze vervangen die niet. En hoe minder verhandelbaar een belegging is, hoe kleiner het deel van uw vermogen dat erin hoort. Als illustratieve, voorzichtige richtlijn kunt u denken aan niet meer dan 10 tot 15% van het belegbaar vermogen, maar de passende weging hangt af van uw liquiditeitsbehoefte, beleggingshorizon, verliesrisico en bestaande portefeuille. Een slecht verhandelbaar private-equityfonds is daarbij niet te vergelijken met een dagelijks verhandelbare goud-ETF. Passiebeleggingen die u vooral uit liefhebberij koopt, kunt u het best los zien van uw beleggingsplan.

Het helpt om alternatieve beleggingen af te zetten tegen wat een gespreide portefeuille oplevert. Volgens de VBR-index behaalden Nederlandse vermogensbeheerders met een neutraal profiel over de afgelopen tien jaar gemiddeld [VBR: tienjaars netto rendement neutraal profiel] per jaar, na kosten. Beoordeel alternatieve beleggingen op hun bijdrage aan het totale rendement en risico van uw portefeuille. Houd daarbij rekening met kosten, liquiditeit, waarderingsonzekerheid en de mate waarin de belegging daadwerkelijk spreiding toevoegt.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de beste alternatieve beleggingen?

Er is geen alternatieve belegging die voor iedereen de beste is. De keuze hangt af van uw beleggingsdoel, horizon en hoeveel geld u tussentijds nodig kunt hebben. Wie spreiding zoekt met geld dat snel beschikbaar moet blijven, kijkt eerder naar beursgenoteerde alternatieven zoals goud-ETF’s of vastgoedfondsen. Wie geld voor tien jaar of langer kan missen, kan ook private equity of private credit overwegen.

Wat is een alternatief beleggingsfonds?

Een alternatief beleggingsfonds, juridisch een alternatieve beleggingsinstelling (abi), is een collectieve beleggingsinstelling die niet onder het Europese icbe-regime valt. Vastgoedfondsen, private-equityfondsen en hedgefondsen zijn vaak abi’s. De term zegt iets over de regels waaronder het fonds valt, niet over het risico of het rendement.

Kunnen particulieren beleggen in private equity?

Ja. Rechtstreeks deelnemen in een private-equityfonds vraagt vaak een inleg van € 100.000 of meer. Met kleinere bedragen kan het via beursgenoteerde private-equityfondsen of ELTIF’s, al mogen ELTIF’s een eigen minimuminleg en uittredingsbeperkingen hanteren. Steeds meer vermogensbeheerders en private banks bieden private equity ook aan binnen een beheerde portefeuille.

Moet ik box 3-belasting betalen over wijn of kunst?

Voorwerpen van kunst zijn in box 3 vrijgesteld, tenzij u ze hoofdzakelijk als belegging aanhoudt. Wijn, whisky en andere roerende zaken zijn vrijgesteld als u ze voor persoonlijke doeleinden gebruikt en ze niet hoofdzakelijk als belegging dienen. Koopt u wijn uitsluitend om die later met winst te verkopen, dan valt de waarde in box 3.

Frits van Manen

door Frits van Manen

Frits is partner bij Vermogensbeheer.nl en heeft ervaring als beleggings- en vermogensadviseur bij een grote Nederlandse bank en fondshuis. Frits begeleidt vermogende particulieren, ondernemers, stichtingen en instellingen die op zoek zijn naar een goede en passende vermogensbeheerder.

Gerelateerd:

Met het SelectieRapport vergelijkt u gratis meerdere vermogensbeheerders.

Op zoek naar de beste vermogensbeheerder?

Bent u op zoek naar de voor u beste vermogensbeheerder?

Vraag dan gratis en geheel vrijblijvend een SelectieRapport aan. Per e-mail ontvangt u een selectie van goede vermogensbeheerders die het beste passen bij uw persoonlijke situatie, wensen en voorkeuren.