Beleggen in crowdfunding: rendement, risico’s en mogelijkheden

Via een crowdfundingplatform leent u geld uit aan ondernemers of vastgoedprojecten en ontvangt u daarvoor rente. Platforms bieden doorgaans 6 tot 9% bruto, maar na kosten en wanbetalingen blijft er minder over. Crowdfundingleningen bieden doorgaans een hogere rente dan spaardeposito's en hoogwaardige obligaties, maar daar staan een groter kredietrisico en een beperktere verhandelbaarheid tegenover. Voor vermogende beleggers is crowdfunding daarom vooral een aanvulling: een kleine positie naast een gespreide portefeuille.

Wat is beleggen in crowdfunding?

Bij crowdfunding financiert een grote groep beleggers samen een onderneming of project via een online platform. Het platform beoordeelt de aanvraag, stelt de rente vast en regelt de betalingen. De belegger kiest zelf in welke projecten hij instapt en met welk bedrag. Volgens de Europese toezichthouder ESMA werd in 2024 via crowdfundingplatforms in Nederland ongeveer € 1 miljard opgehaald, op een Europees totaal van € 4,25 miljard. Daarmee is Nederland een van de grootste crowdfundingmarkten in de EU. Ruim 80% van het Nederlandse volume bestond uit leningen, vooral aan het mkb en aan vastgoedprojecten.

Hoe werkt crowdfunding voor beleggers?

U opent een account bij een platform, doorloopt een korte toets en maakt geld over naar een rekening die het platform via een betaaldienstverlener aanhoudt. Bij elk project ontvangt u een blad met essentiële beleggingsinformatie: wie de lener is, waarvoor het geld nodig is, welke zekerheden er zijn en welke risico's het platform ziet. U schrijft in vanaf een laag bedrag, vaak € 100 of minder. Pas als een project volledig is opgehaald, gaat het geld naar de lener.

Daarna ontvangt u rente en aflossing volgens het schema van de lening, meestal maandelijks of per kwartaal. Bij sommige leningen wordt de hoofdsom pas aan het einde van de looptijd in één keer terugbetaald. Dat verhoogt het risico, omdat de lener dan aan het eind een groot bedrag moet herfinancieren of opbrengen.

Crowdfunding, crowdlending en peer-to-peer leningen: de verschillen

Crowdfunding is de verzamelterm. Crowdlending is de vorm waarbij u geld uitleent aan een bedrijf en daarvoor rente ontvangt; het grootste deel van de Nederlandse markt valt hieronder. Bij peer-to-peer leningen (P2P) leent u geld aan particulieren, meestal in de vorm van consumentenkredieten. Die leningen lopen vrijwel altijd via buitenlandse platforms en vallen buiten de Europese crowdfundingregels, die alleen gelden voor financiering van ondernemingen. Dat verschil in toezicht maakt P2P een aparte categorie, met eigen risico's.

Welke vormen van crowdfunding zijn er?

Voor beleggers zijn er vier relevante vormen:

• Zakelijke leningen aan mkb-bedrijven, met een vaste rente en een looptijd van doorgaans één tot vijf jaar.

• Vastgoedleningen voor aankoop, herfinanciering of ontwikkeling, vaak met een hypotheekrecht als zekerheid.

• Converteerbare leningen, die bij een volgende financieringsronde kunnen worden omgezet in aandelen.

• Aandelen in jonge bedrijven (equity crowdfunding), zonder rente en met een rendement dat afhangt van een latere verkoop of beursgang.

Daarnaast bestaat donatie- en beloningscrowdfunding, waarbij u een project steunt in ruil voor een product of bedankje. Dat is geen belegging en blijft in dit artikel buiten beschouwing.

Welk rendement kunt u behalen met crowdfunding?

Rentepercentages en daadwerkelijk rendement

Zakelijke crowdfundingleningen kennen in 2025 en 2026 een rente van ongeveer 6 tot 9% per jaar, afhankelijk van de risicoklasse, de looptijd en de zekerheden. Die rente is het bruto rendement. Wat u werkelijk overhoudt, hangt af van twee posten: de kosten van het platform en de leningen die niet of niet volledig worden terugbetaald.

Grote Nederlandse platforms rapporteren over de afgelopen jaren een netto rendement van ongeveer 6 tot 7%. Dat zijn cijfers van de platforms zelf, met verschillende definities en looptijden, en niet elk platform boekt achterstallige leningen op hetzelfde moment af. Let ook op de leeftijd van de portefeuille: verliezen worden vaak pas na enkele jaren zichtbaar, zodat het rendement van recente jaargangen gunstiger oogt dan het uiteindelijk uitvalt.

Rekenvoorbeeld: rendement na kosten en wanbetalingen

Stel dat u € 25.000 verdeelt over 25 leningen van € 1.000. Elke lening heeft een rente van 8% en een looptijd van vier jaar, met aflossing aan het einde. Het platform rekent 0,5% kosten per jaar, zodat u 7,5% netto rente ontvangt over leningen die doorlopen. Leningen die na twee jaar in gebreke raken, betalen vanaf dat moment geen rente meer, en via de zekerheden komt 40% van de hoofdsom terug.

Het voorbeeld is vereenvoudigd: het houdt geen rekening met herbelegging, belasting of vertraging in de incasso. De percentages zijn eenvoudige gemiddelden over vier jaar, geen effectieve jaarrendementen (IRR). Voor een vergelijking met andere beleggingen moet rekening worden gehouden met de momenten waarop rente, aflossingen en verliezen optreden. De terugwinning van 40% is een aanname voor dit scenario, geen aangetoond gemiddeld terugwinningspercentage. Het laat wel zien hoe gevoelig het rendement is voor wanbetaling. Twee probleemleningen op de 25 kosten al anderhalf procentpunt per jaar. In een recessie kunnen meer leners tegelijk in de problemen komen, en dan schuift het resultaat snel richting het onderste scenario of daaronder.

Crowdfunding versus obligaties, aandelen en deposito's

Crowdfunding wordt vaak vergeleken met sparen, maar het risicoprofiel ligt dichter bij dat van bedrijfsobligaties met een lage kredietwaardigheid. Het verschil met beursgenoteerde beleggingen zit vooral in de verhandelbaarheid en de spreiding.

Een deposito biedt zekerheid en een lagere rente. Aandelen bieden op lange termijn een hoger verwacht rendement, maar met grote koersschommelingen. Crowdfunding zit daartussen: een voorspelbare kasstroom zolang het goed gaat, maar zonder de verhandelbaarheid en spreiding van de beurs. Meer over de vastrentende alternatieven leest u in het artikel over beleggen in obligaties.

Op zoek naar de beste vermogensbeheerder?

Bent u op zoek naar de voor u beste vermogensbeheerder?

Vraag dan gratis en geheel vrijblijvend een SelectieRapport aan. Per e-mail ontvangt u een selectie van goede vermogensbeheerders die het beste passen bij uw persoonlijke situatie, wensen en voorkeuren.

Gratis Selectierapport

Wat zijn de risico's van beleggen in crowdfunding?

Wanbetaling en verlies van uw inleg

Het grootste risico is dat de lener niet terugbetaalt. Leners op crowdfundingplatforms zijn vaak bedrijven die bij de bank niet of niet volledig terechtkonden. Raakt een lener in betalingsproblemen, dan probeert het platform eerst een betalingsregeling te treffen en daarna de zekerheden uit te winnen. Dat traject duurt vaak jaren, en het bedrag dat terugkomt is zelden de volledige hoofdsom. Bij aandelencrowdfunding is het risico groter: gaat een jong bedrijf failliet, dan is de inleg meestal volledig verloren.

Zekerheden, onderpand en rangorde bij faillissement

De waarde van een lening hangt sterk af van wat er bij faillissement tegenover staat. Gangbare zekerheden zijn een hypotheekrecht op vastgoed, een pandrecht op voorraden, machines of debiteuren, en een persoonlijke borgstelling van de directeur-grootaandeelhouder. Die zekerheden worden vaak gehouden door een aparte stichting namens alle beleggers.

Minstens zo belangrijk is de rangorde. Een achtergestelde lening wordt pas terugbetaald nadat de bank en andere schuldeisers zijn voldaan, en levert bij faillissement vaak niets op. Daar staat een hogere rente tegenover. Houd er ook rekening mee dat onderpand bij een gedwongen verkoop minder opbrengt dan de taxatiewaarde bij het afsluiten van de lening.

Kijk bij vastgoedleningen niet alleen naar de loan-to-value, maar ook naar de rangorde van het hypotheekrecht. Een tweede hypotheekhouder wordt pas betaald nadat de hoger gerangschikte hypotheekhouders zijn voldaan. De waarde van de zekerheid hangt daardoor niet alleen af van het onderpand, maar ook van de schulden die ervoor komen.

Beperkte verhandelbaarheid en lange looptijden

Een crowdfundinglening zit in principe vast tot het einde van de looptijd. Sommige platforms hebben een prikbord waarop beleggers leningen aan elkaar kunnen overdragen, maar een koper is niet gegarandeerd en verkoop gebeurt soms met korting. Een lening met problemen is vrijwel onverkoopbaar. Daarnaast lopen aflossingen in de praktijk regelmatig uit. Beleg daarom alleen geld dat u gedurende de volledige looptijd, en liefst een tijd daarna, niet nodig heeft.

Wat gebeurt er als een platform failliet gaat?

Bij een faillissement van een crowdfundingplatform blijven bestaande vorderingen in beginsel bestaan. Of beleggers hun rechten zonder problemen kunnen uitoefenen, hangt af van de juridische inrichting en de afspraken over het beheer van betalingen en zekerheden. Een ECSP-vergunninghouder moet een bedrijfscontinuïteitsplan hebben, dat ten minste eens per twee jaar wordt beoordeeld, maar daarmee zijn vertragingen en extra kosten niet uitgesloten.

Beleggingen via een crowdfundingplatform vallen niet onder het depositogarantiestelsel en niet onder het beleggerscompensatiestelsel.

Specifieke risico's van P2P-platforms

P2P-platforms bundelen vaak consumentenleningen van kredietverstrekkers in landen buiten West-Europa. Veel van die platforms bieden een terugkoopgarantie: bij een achterstand koopt de kredietverstrekker de lening terug. Die garantie is echter zo sterk als de kredietverstrekker zelf. Gaat die failliet, dan vervalt de garantie juist op het moment dat u hem nodig heeft. Daarnaast spelen valutarisico, toezicht in een ander land en beperkte informatie over de onderliggende leners. Voor een Nederlandse belegger is P2P daarmee lastiger te beoordelen dan zakelijke crowdlending.

Hoe kiest u een betrouwbaar crowdfundingplatform?

Vergunning en toezicht door de AFM

Sinds 10 november 2023 hebben platforms die crowdfundingdiensten aanbieden die onder de Europese crowdfundingverordening (ECSP) vallen, een vergunning nodig. In Nederland verleent de AFM die vergunning en houdt zij toezicht. Een platform met een vergunning in een andere lidstaat mag ook in Nederland actief zijn. De verordening geldt voor aanbiedingen tot € 5 miljoen per projecteigenaar per twaalf maanden. Controleer altijd of het platform onder exact die naam in het AFM-register staat, en of het niet op de waarschuwingslijst van de AFM voorkomt.

Kennistoets, verliesdraagkracht en extra bescherming voor niet-ervaren beleggers

De verordening maakt onderscheid tussen ervaren en niet-ervaren beleggers. Als niet-ervaren belegger doet u eerst een toelatingskennistest en een simulatie van uw capaciteit om verlies te dragen, uitgaande van 10% van uw nettovermogen. De Europese regels berekenen dat nettovermogen op basis van uw netto jaarinkomen, liquide bezittingen en jaarlijkse financiële verplichtingen. Het is een simulatie, geen beleggingslimiet: een negatieve uitkomst is geen grond om u automatisch uit te sluiten. Wilt u in één project meer beleggen dan € 1.000 of 5% van uw nettovermogen (het hoogste van beide), dan krijgt u een aanvullende waarschuwing en moet u uitdrukkelijk bevestigen dat u het risico begrijpt. Ook dat is geen verbod. Na elke inschrijving heeft u vier kalenderdagen bedenktijd.

Vermogende beleggers kunnen de status van ervaren belegger aanvragen. De verordening kent voor particulieren drie groepen criteria:

• een bruto-inkomen van minimaal € 60.000 per jaar of een portefeuille van financiële instrumenten, inclusief tegoeden, van meer dan € 100.000;

• minimaal een jaar relevante werkervaring in de financiële sector of minimaal twaalf maanden een leidinggevende functie bij een rechtspersoon die zelf als ervaren belegger kwalificeert;

• gemiddeld tien transacties van aanzienlijke omvang per kwartaal in de afgelopen vier kwartalen.

Een particulier moet aan ten minste twee van deze drie groepen voldoen en de procedure voor erkenning als ervaren belegger doorlopen. Een hoog inkomen en een grote portefeuille vallen in dezelfde groep en tellen dus niet als twee criteria.

Met die status vervalt een deel van de bescherming, waaronder de bedenktijd en de waarschuwing bij grotere bedragen.

Wanbetalingspercentages, kosten en transparantie vergelijken

Platforms met een ECSP-vergunning moeten jaarlijks de wanbetalingspercentages van hun leningen publiceren. Vergelijk die cijfers met de rekenmethode erbij: hoe definieert het platform een achterstand, wanneer wordt een lening afgeboekt, en zijn incassokosten verwerkt in het gerapporteerde netto rendement? Kijk daarnaast naar de kosten voor beleggers, die per platform sterk verschillen, en naar het trackrecord. Een platform dat een economische dip heeft doorstaan, zegt meer over de kwaliteit van zijn selectie dan een platform dat alleen goede jaren kent.

Een project beoordelen

Begin bij het blad met essentiële beleggingsinformatie en de jaarcijfers van de lener. Bij een bedrijfslening is de vraag of de operationele kasstroom de rente en aflossing ruim kan dragen. Bij vastgoed is de verhouding tussen lening en waarde van het pand (loan-to-value) de belangrijkste maatstaf. Let verder op de ervaring van de ondernemer, de rangorde van de lening en de zekerheden. Een rente die duidelijk boven het gemiddelde van het platform ligt, is geen bonus maar een signaal van een hoger risico.

Hoe wordt crowdfunding belast?

Crowdfundingleningen in box 3

Privé vallen crowdfundingleningen en aandelen via crowdfunding in box 3, in de categorie overige bezittingen. De waarde op 1 januari telt mee. In 2026 wordt voor crowdfundingleningen in box 3 gerekend met een forfaitair rendement van 6,00%, belast tegen 36%. Zonder rekening te houden met het heffingsvrije vermogen komt dat neer op 2,16% van de waarde. De daadwerkelijke belastingdruk hangt af van uw totale box 3-vermogen, eventuele schulden en de toepassing van de tegenbewijsregeling. Het heffingsvrij vermogen bedraagt € 59.357 per persoon, of € 118.714 voor fiscale partners.

Bij een netto rendement van 5 tot 7% is dat een aanzienlijk deel van de opbrengst. In jaren met afboekingen kan de tegenbewijsregeling uitkomst bieden. Daarbij telt het werkelijke rendement: ontvangen rente plus of min waardeveranderingen, dus ook verliezen op leningen die oninbaar zijn geworden. Kosten van het platform zijn daarbij niet aftrekbaar. Meer over de berekening leest u in het artikel over vermogensbelasting. Heeft u via aandelencrowdfunding 5% of meer van een bedrijf in handen, dan valt dat belang in box 2. Bij crowdfunding komt dat zelden voor.

Beleggen in crowdfunding via uw BV

Een directeur-grootaandeelhouder kan ook vanuit de BV of holding in crowdfunding beleggen; de meeste platforms accepteren rechtspersonen. De ontvangen rente valt dan onder de vennootschapsbelasting: 19% over de eerste € 200.000 winst en 25,8% daarboven. Een voordeel ten opzichte van box 3 is dat verliezen op leningen in de regel ten laste van de winst komen zodra een vordering moet worden afgewaardeerd. Bij uitkering naar privé volgt box 2-heffing van 24,5% tot € 68.843 en 31% daarboven.

Een BV kwalificeert als ervaren belegger als zij voldoet aan minimaal één van deze criteria: een eigen vermogen van ten minste € 100.000, een netto-omzet van ten minste € 2 miljoen of een balanstotaal van ten minste € 1 miljoen. Of beleggen via de BV voordeliger is dan privé, hangt af van uw totale situatie. Die afweging staat uitgebreid in het artikel over beleggen in de BV of privé.

Welke rol kan crowdfunding spelen in uw vermogen?

Spreiding over projecten, sectoren en platforms

Omdat één wanbetaling een groot effect heeft, is spreiding binnen crowdfunding onmisbaar. Een veelgebruikte vuistregel is minimaal twintig tot dertig leningen. Ook dan is de portefeuille nog geconcentreerd: bij twintig gelijke leningen vertegenwoordigt elke lening 5% van uw crowdfundingvermogen. Spreid daarnaast over sectoren, over vastgoed en mkb, over looptijden en over meerdere platforms. Bouw de positie geleidelijk op over meerdere jaren. Zo voorkomt u dat al uw leningen uit dezelfde economische periode stammen.

Hoeveel van uw vermogen in crowdfunding?

Voor beleggers die de risico's kunnen dragen, kan crowdfunding een beperkte aanvullende positie zijn. Een maximum van 5 tot 10% van het belegbare vermogen is daarbij een voorzichtige beleidsmatige richtlijn, geen algemeen geldende norm. Binnen deze positie is spreiding over veel leningen, sectoren en platforms belangrijk. De belangrijkste toets is of u een verlies van een flink deel van dat bedrag kunt dragen zonder dat uw doelen in gevaar komen. Crowdfunding spreidt bovendien minder dan het lijkt: wanbetalingen nemen toe in dezelfde periodes waarin aandelenkoersen dalen. Het is daarmee geen vervanging voor obligaties als stabiliserende factor in een portefeuille.

Zelf beleggen of professioneel vermogensbeheer?

Beleggen in crowdfunding is vrijwel altijd een zelf-doen-activiteit. Vermogensbeheerders nemen individuele crowdfundingleningen zelden op in een beheerde portefeuille. Wie wel blootstelling aan leningen buiten de beurs wil, kan bij sommige beheerders terecht via private credit-fondsen, met professionele selectie en bredere spreiding. Zelf beleggen in crowdfunding vraagt tijd: projecten beoordelen, de portefeuille volgen, herbeleggen en achterstanden bijhouden.

door Jos Leeser

Als voormalig bankier, vermogensbeheerder, consultant en klachtenbehandelaar kent Jos Leeser de ins en outs van beleggen en vermogensbeheer. Jos is partner bij Vermogensbeheer.nl en begeleidt vermogende particulieren, ondernemers, stichtingen en instellingen die op zoek zijn naar de juiste vermogensbeheerder.

Op zoek naar de beste vermogensbeheerder?

Bent u op zoek naar de voor u beste vermogensbeheerder?

Vraag dan gratis en geheel vrijblijvend een SelectieRapport aan. Per e-mail ontvangt u een selectie van goede vermogensbeheerders die het beste passen bij uw persoonlijke situatie, wensen en voorkeuren.

Gratis Selectierapport