Investeren in wijn: rendement, kosten, belasting en risico’s

Investeren in wijn kan rendabel zijn, maar voor de meeste vermogende particulieren is het geen kernbelegging. De Liv-ex Fine Wine 100, de bekendste graadmeter voor topwijnen, lag begin 2024 ongeveer 286% hoger dan twintig jaar eerder. Dat komt neer op circa 7% per jaar, in Britse ponden en vóór kosten. Daarna volgde een forse correctie: tussen 2023 en 2025 daalde dezelfde index met bijna een kwart. Daarnaast zijn de kosten voor opslag, verzekering en verkoop relatief hoog en is wijn beperkt verhandelbaar. De belasting hangt af van de vraag of u de wijn zelf gebruikt of als belegging aanhoudt. Wijn past daarom vooral bij beleggers met specifieke kennis, een horizon van tien jaar of langer en voldoende liquide vermogen elders in de portefeuille.

Wat levert investeren in wijn op?

Wijn levert geen dividend, rente of huur op. Het rendement komt volledig uit prijsstijging, verminderd met de kosten van aankoop, opslag en verkoop. De prijzen van topwijnen worden gevolgd door Liv-ex, de Londense handelsbeurs voor professionele wijnhandelaren. De Liv-ex Fine Wine 100 volgt de honderd meest verhandelde topwijnen, met een groot aandeel Bordeaux. De bredere Fine Wine 1000 omvat ook Bourgogne, Champagne, Italië, de Rhône en de rest van de wereld.

Historisch rendement: Liv-ex-indices en de correctie na 2022

Over de lange termijn is het beeld positief. Volgens Liv-ex lag de Fine Wine 100 begin 2024 ongeveer 286% hoger dan bij de start twintig jaar eerder. Na jaren van lage rente en sterke vraag uit Azië en de Verenigde Staten bereikten de prijzen in september 2022 een piek.

Daarna sloeg het sentiment om. De Fine Wine 100 daalde in 2023 met 14,1%, in 2024 met 9,1% en in 2025 met 2,5%, samen ongeveer 24%. De bredere Fine Wine 1000 verloor 11,7% in 2024 en 4,5% in 2025. De hogere rente maakte het aanhouden van voorraad duurder en sparen en obligaties aantrekkelijker. De vraag uit China en Hongkong viel weg en nieuwe Bordeaux-jaargangen werden te duur in de markt gezet. In april 2025 volgden scherpe maandelijkse dalingen nadat nieuwe Amerikaanse importheffingen en onzekerheid over verdere tarieven de Amerikaanse vraag sterk deden terugvallen. Vanaf augustus 2025 kwam Europese wijn onder een Amerikaans tarief van 15% te vallen.

In 2026 laat de markt een voorzichtig herstel zien. In de eerste negen maanden steeg de Fine Wine 100 met 2,1% en de Fine Wine 1000 met 1,3%. Champagne (plus 4,1%) en Italië (plus 3,5%) deden het het best; Bordeaux bleef nagenoeg vlak.

De indices zijn berekend in Britse ponden, zodat een belegger in euro's ook valutarisico loopt. Bovendien meten ze handelsprijzen tussen professionals. Wat een particuliere belegger na kosten ontvangt, ligt lager.

Wijn vergeleken met traditioneel vermogensbeheer

De VBR-index meet het nettorendement dat Nederlandse vermogensbeheerders voor hun klanten behalen, na aftrek van alle kosten.

De verschillen zijn de laatste jaren flink in het nadeel van wijn. De Liv-ex-cijfers zijn brutoprijzen zonder opslag-, verzekerings- en transactiekosten; de VBR-index geeft het rendement na alle kosten. Een beheerde portefeuille is bovendien dagelijks verhandelbaar en levert via dividend en rente lopende inkomsten op.

Het voornaamste argument voor wijn is spreiding: wijnprijzen bewegen grotendeels los van aandelen- en obligatiekoersen. Die spreiding kan ook in het nadeel werken. Tussen 2023 en 2025 daalden wijnprijzen, terwijl de aandelenmarkten per saldo stegen.

Welke wijnen zijn geschikt als investering?

Slechts een klein deel van de wereldwijde wijnproductie is beleggingswaardig: wijnen van gerenommeerde producenten die decennialang beter worden, in beperkte oplage verschijnen en een actieve doorverkoopmarkt hebben. De meeste wijn is bedoeld om binnen enkele jaren te worden gedronken.

Bordeaux, Bourgogne en andere beleggingswaardige wijnen

Bordeaux vormt van oudsher de kern van de markt. De premiers grands crus (Lafite Rothschild, Latour, Margaux, Haut-Brion en Mouton Rothschild) en topnamen als Petrus en Cheval Blanc worden in grote volumes verhandeld en zijn daardoor relatief liquide. Tegelijk was Bordeaux recent de zwakste regio: de Bordeaux 500-index daalde in 2025 met 6,7%.

Bourgogne levert de duurste wijnen ter wereld, met grands crus van domeinen als Domaine de la Romanée-Conti, Leroy en Armand Rousseau. De zeer kleine oplagen laten de prijzen in goede jaren sterk stijgen, maar maken ze ook gevoeliger voor correcties. Champagne is met prestigecuvées als Dom Pérignon, Krug en Salon een groeiend segment. Italië was de afgelopen jaren de stabielste regio, met Barolo, Barbaresco en Toscaanse wijnen als Sassicaia, Ornellaia en Masseto. Wijnen uit de Rhône, Californië en Spanje worden ook verhandeld, maar in kleinere en minder liquide markten.

Wat bepaalt de waarde? Producent, jaargang, schaarste en herkomst

• Producent: de reputatie van het domein weegt het zwaarst. Een topproducent maakt ook in een gemiddeld jaar gewilde wijn.

• Jaargang: uitzonderlijke jaren zijn meer waard. Voor Bordeaux gelden onder meer 2005, 2009, 2010, 2015, 2016 en 2019 als sterke jaargangen.

• Beoordelingen: sinds het vertrek van Robert Parker in 2019 is de invloed verdeeld over meerdere critici, maar een score van 100 punten verhoogt de prijs nog altijd fors.

• Schaarste: elke fles die wordt gedronken, verdwijnt uit de markt. Naarmate een jaargang zijn drinkvenster bereikt, neemt het aanbod af.

• Herkomst: kopers betalen meer voor flessen met een aantoonbare eigendomsketen, opgeslagen onder douaneverband en in de originele houten kist. Flessen uit een privékelder zonder documentatie gaan met korting van de hand.

Hoe kunt u investeren in wijn?

Zelf wijn kopen, waaronder en primeur

Wie zelf koopt, doet dat bij een gespecialiseerde wijnhandel, meestal per kist van zes of twaalf flessen. U bepaalt zelf welke wijnen u koopt, maar draagt ook de verantwoordelijkheid voor herkomst, opslag en verkoop.

Bij en primeur koopt u een wijn voordat hij op fles is gebracht. De Bordeaux-kastelen brengen een nieuwe jaargang in het voorjaar na de oogst op de markt; levering volgt ongeveer twee jaar later. Vroeger lag de en-primeurprijs doorgaans onder de latere marktprijs. In recente campagnes werden nieuwe jaargangen echter vaak duurder aangeboden dan eerdere, al gerijpte jaargangen, totdat prijsverlagingen in 2024 en 2025 de campagnes weer dichter bij de marktwaarde brachten. Een aankoopvoordeel is dus niet vanzelfsprekend, en omdat u vooraf betaalt, loopt u een tegenpartijrisico.

Beheerde wijnportefeuilles en gespecialiseerde platforms

Gespecialiseerde handelaren en platforms stellen een portefeuille voor u samen, slaan de wijn op onder douaneverband en rapporteren periodiek de waarde. Dat vraagt weinig kennis en tijd, maar kost een jaarlijkse vergoeding voor beheer en opslag plus een marge op de aankoopprijs. Let op drie punten: staat de wijn op uw naam bij een onafhankelijk entrepot, wat gebeurt er met uw wijn bij een faillissement van de aanbieder, en op welke prijzen zijn de waarderingen gebaseerd? Een waardering op basis van marktprijzen zegt niet wat u bij verkoop ontvangt.

Wijnfondsen, wijnaandelen en wijngaarden

Een wijnfonds belegt collectief in topwijnen. Voor Nederlandse particulieren zijn zulke fondsen beperkt beschikbaar; ze kennen vaak een hoge minimale inleg en laten uittreding soms alleen op vaste momenten toe. Aandelen in beursgenoteerde wijnproducenten of luxeconcerns met een wijn- en champagnedivisie zijn dagelijks verhandelbaar, maar hun koers volgt vooral bedrijfsresultaten en de aandelenmarkt, nauwelijks de prijzen van topwijnen. Een belang in een wijngaard, bijvoorbeeld via een Franse groupement foncier viticole, levert rendement uit pacht en grondwaarde op, met beperkte verhandelbaarheid en Franse fiscale regels, onder meer bij vererving.

Wat kost investeren in wijn?

De kosten bepalen in hoge mate wat er van het rendement overblijft. Ze vallen bij aankoop, tijdens de looptijd en bij verkoop.

Aankoopkosten, btw, accijns en opslag onder douaneverband

Wie wijn in Nederland koopt en laat leveren, betaalt 21% btw en accijns. De accijns op wijn met meer dan 8,5% alcohol bedraagt € 95,69 per hectoliter, ongeveer € 0,72 per fles van 0,75 liter. Voor topwijn is de btw de grootste post: in een aankoop van € 20.000 inclusief btw zit € 3.471 aan btw. Die krijgt u als particulier bij verkoop in de praktijk niet terug, omdat handelaren tegen prijzen exclusief btw inkopen.

Beleggers kopen topwijn daarom doorgaans onder douaneverband ("in bond"). De wijn blijft dan in een erkend entrepot, en btw en accijns worden pas geheven wanneer de wijn wordt vrijgegeven voor consumptie. De internationale handel in topwijn loopt grotendeels via entrepots in het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Wie de wijn vanuit een Brits entrepot naar Nederland laat komen en voor consumptie laat vrijgeven, krijgt alsnog met Nederlandse btw en accijns te maken, en sinds de Brexit ook met douaneformaliteiten. Daarnaast rekent de handelaar een marge.

Opslag, verzekering en verkoopkosten

Professionele opslag onder douaneverband kost in het Verenigd Koninkrijk circa £ 15 per kist van twaalf flessen per jaar, inclusief verzekering: ongeveer € 1,50 per fles. Thuis is een donkere, trillingsvrije ruimte of klimaatkast nodig met een constante temperatuur van circa 12 graden en een luchtvochtigheid van 60 tot 80%. Een inboedelverzekering dekt waardevolle wijncollecties vaak beperkt, zodat een aparte kostbaarhedenverzekering nodig kan zijn.

Bij grote internationale wijnveilingen bedraagt het opgeld voor de koper momenteel vaak rond 25% van de hamerprijs. Daarnaast kan de verkoper verkoopprovisie verschuldigd zijn. Kopers verwerken dat opgeld in hun bod, waardoor de verkoper het indirect meebetaalt. Een handelaar die uw wijn overneemt, biedt doorgaans onder de marktprijs.

Rekenvoorbeeld: wat blijft er netto over van € 20.000 aan beleggingswijn?

Een belegger koopt voor € 20.000 topwijn onder douaneverband, dus zonder btw en accijns. De aannames:

• looptijd van tien jaar;

• een marktwaardestijging van 5% per jaar, lager dan het langjarige Liv-ex-gemiddelde en hoger dan de afgelopen jaren;

• opslag en verzekering van € 180 per jaar;

• verkoop via een veiling met 10% verkoopkosten;

• box 3 volgens de regels van 2026 gedurende de hele looptijd (forfait 6%, tarief 36%, jaarlijks 2,16% van de waarde), met het heffingsvrij vermogen al benut door ander vermogen.

Om uitsluitend het effect van de huidige belastingdruk zichtbaar te maken, houden we in dit voorbeeld de box 3-regels van 2026 gedurende de hele tienjaarsperiode constant. In werkelijkheid verandert het box 3-stelsel naar verwachting tijdens deze periode.

Een bruto prijsstijging van 5% per jaar levert hier netto ongeveer 1,0% per jaar op. Valt de wijn onder eigen gebruik en dus buiten box 3, dan komt het nettorendement uit op circa 3,2% per jaar. Bij aankoop in Nederland inclusief btw valt de uitkomst nog lager uit.

Hoe wordt beleggen in wijn belast?

Wijn voor eigen gebruik of als belegging in box 3

Roerende zaken voor eigen gebruik zijn vrijgesteld in box 3. Een wijnkelder waaruit u zelf drinkt, valt daar in de regel onder. De vrijstelling vervalt als u de wijn hoofdzakelijk als belegging aanhoudt; in fiscale toelichtingen gaat het om circa 70% of meer. Dan telt de waarde in het economisch verkeer op 1 januari mee als bezitting in box 3. De bewijslast ligt bij de inspecteur, maar wijn die onder douaneverband is gekocht met het oog op doorverkoop, of een beheerde portefeuille met periodieke waarderingen, wijst sterk op belegging. Een gemengde collectie kunt u splitsen in een deel voor eigen gebruik en een deel als belegging.

Voor 2026 geldt voor overige bezittingen een forfaitair rendement van 6%, belast tegen 36%, met een heffingsvrij vermogen van € 59.357 per persoon. Ligt uw werkelijke rendement lager, dan kunt u dat via de tegenbewijsregeling aantonen. Daarbij tellen ook niet-gerealiseerde waardestijgingen mee, zijn kosten zoals opslag niet aftrekbaar en wordt het heffingsvrij vermogen niet in mindering gebracht.

Wie regelmatig en op grotere schaal wijn koopt en verkoopt, kan buiten box 3 vallen: de winst wordt dan in box 1 belast als resultaat uit overige werkzaamheden of als winst uit onderneming. Voor de erfbelasting telt wijn altijd mee in de nalatenschap tegen de waarde in het economisch verkeer, ook wanneer die voor eigen gebruik bestemd was.

Wat verandert er mogelijk vanaf 2028?

Het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 moet het forfaitaire stelsel vervangen door een heffing over het werkelijke rendement. De Tweede Kamer nam het voorstel op 12 februari 2026 aan. De Eerste Kamer hield de stemming op 30 juni 2026 aan; medio oktober 2026 is er nog niet over gestemd. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2028.

Het wetsvoorstel voor box 3 vanaf 2028 is nog in beweging. Het kabinet heeft eind september 2026 aangekondigd dat financiële instrumenten zoals aandelen en obligaties vanaf 2028 via een vermogenswinstbelasting moeten worden belast. Voor overige vermogensbestanddelen, waaronder naar verwachting beleggingswijn, blijft volgens de huidige plannen voorlopig de vermogensaanwasbelasting gelden. Daarbij worden ook ongerealiseerde waardestijgingen jaarlijks belast. Het kabinet wil vanaf 2030 volledig overstappen op vermogenswinstbelasting. De wetgeving is nog niet definitief.

Voor een wijnbelegger betekent dat tot die overstap jaarlijks belasting over een waardestijging die niet in geld beschikbaar is, op basis van een waardering van flessen die niet dagelijks worden verhandeld.

Investeren in wijn via een BV of holding

Een BV of holding kan wijn als belegging aanhouden; de wijn valt dan niet in box 3. De BV betaalt vennootschapsbelasting over de winst bij verkoop, in 2026 19% over de eerste € 200.000 en 25,8% daarboven, en bij uitkering aan de aandeelhouder volgt box 2-heffing. Er is geen jaarlijkse heffing over ongerealiseerde waardestijging, wat zwaarder weegt als de vermogensaanwasbelasting wordt ingevoerd.

Daar staan nadelen tegenover. Gebruikt u wijn uit de BV privé zonder daarvoor een zakelijke vergoeding te betalen, dan kan dat fiscaal als een voordeel aan de aandeelhouder worden aangemerkt. Wijn in de BV is beleggingsvermogen en komt bij bedrijfsopvolging niet in aanmerking voor de bedrijfsopvolgingsregeling. Laat de keuze tussen privé en BV vooraf doorrekenen door een fiscalist.

Wat zijn de risico's van beleggen in wijn?

Waardedaling en beperkte verhandelbaarheid

De periode 2023 tot en met 2025 laat zien dat wijnprijzen jarenlang kunnen dalen, zonder lopend inkomen als compensatie. De markt is relatief klein en afhankelijk van een beperkt aantal kopersgroepen in Azië, de Verenigde Staten en Europa, zodat een handelsheffing of vraaguitval in één regio direct doorwerkt. Verkopen kost weken tot maanden, en in een dalende markt duurt het langer en levert het minder op.

Vervalsingen, herkomst en opslagrisico's

Vervalsing is een reëel risico, vooral bij oude jaargangen van Bourgogne en Bordeaux. De bekendste zaak is die van Rudy Kurniawan, die in 2013 in de Verenigde Staten werd veroordeeld voor de grootschalige verkoop van vervalste topwijnen. Koop daarom bij gevestigde handelaren met gedocumenteerde herkomst. Fysieke flessen lopen daarnaast risico door temperatuurschommelingen, kurkproblemen, beschadigde etiketten, breuk en brand. Een beschadigd etiket of een gedaald vloeistofniveau drukt de verkoopprijs merkbaar.

Betrouwbaarheid van aanbieders, eigendom en AFM-toezicht

Wijn is geen financieel product, en de meeste aanbieders van wijnbeleggingen staan niet onder toezicht. Verkoopt een aanbieder wijn met een rendement in het vooruitzicht en blijft hij zelf het beheer uitvoeren, dan kan sprake zijn van een beleggingsobject in de zin van de Wet op het financieel toezicht. Daarvoor is een AFM-vergunning vereist, tenzij een vrijstelling geldt. Dat is onder meer het geval wanneer aan minder dan 100 consumenten wordt aangeboden, de serie uit minder dan 20 beleggingsobjecten bestaat of de investering per object minimaal € 100.000 bedraagt. Een aanbieder zonder AFM-vergunning is dus niet automatisch illegaal, al kan de AFM ook dan optreden op grond van consumentenbeschermingsregels. De AFM heeft in het verleden gewaarschuwd voor aanbieders van wijnbeleggingen zonder vergunning. Controleer daarom:

• of de aanbieder in het AFM-register staat of op een waarschuwingslijst voorkomt;

• of de wijn op uw naam staat bij een onafhankelijk entrepot, met registratie per kist of fles;

• of de wijn gescheiden is van de voorraad van de aanbieder, zodat hij bij een faillissement buiten de boedel valt;

• of er een vast rendement wordt beloofd, wat bij wijn een waarschuwingssignaal is.

Hoe verkoopt u beleggingswijn?

Bij de verkoop wordt een groot deel van het rendement bepaald. Er zijn drie hoofdroutes:

• Wijnhandelaar: de snelste route. De handelaar koopt de wijn over of biedt hem namens u aan, onder meer via Liv-ex, waarop alleen professionele handelaren direct handelen. Het bod ligt onder de marktprijs, en de handelaar rekent een commissie of marge.

• Veilinghuis: geschikt voor zeldzame flessen en grotere collecties. Bij grote belangstelling kan een veiling een hoge prijs opleveren, maar van inbreng tot uitbetaling gaan al snel enkele maanden voorbij, en provisie en opgeld drukken de opbrengst.

• Online platforms voor particulieren: toegankelijk en snel, maar minder geschikt voor topwijnen. Kopers zijn voorzichtig met herkomst, wat de prijs drukt bij flessen zonder documentatie.

Houd rekening met het verschil tussen geschatte en gerealiseerde waarde. Prijssites als Wine-Searcher tonen vraagprijzen van winkels, vaak inclusief btw en handelsmarge. De Liv-ex-marktprijs is een handelsprijs onder douaneverband. Wat een particuliere verkoper na kosten ontvangt, ligt doorgaans onder beide. Verkoop bij voorkeur in tranches, rond het moment waarop een jaargang zijn drinkvenster bereikt en de vraag het grootst is.

Welk deel van uw vermogen kunt u in wijn beleggen?

Wijn is een alternatieve belegging, vergelijkbaar met kunst, whisky en andere verzamelobjecten. Het kan een portefeuille spreiden, maar levert geen lopend inkomen op en is moeilijk op korte termijn te verkopen. Wijn vervangt daarom niet de kern van het vermogen, die doorgaans uit aandelen en obligaties bestaat.

Vanwege de beperkte liquiditeit, hoge kosten en het concentratierisico is het verstandig verzamelobjecten slechts een klein deel van het belegbare vermogen te laten vormen. Een grens van circa 5% kan daarbij als conservatieve vuistregel dienen. Bij een belegbaar vermogen van € 500.000 komt dat neer op hooguit € 25.000, gespreid over meerdere producenten en jaargangen. Belangrijker dan het exacte percentage zijn een horizon van tien jaar of langer, voldoende liquide middelen elders, zodat u nooit gedwongen op een ongunstig moment hoeft te verkopen, en voldoende kennis van de markt of toegang tot een onafhankelijke adviseur.

Voor veel beleggers is een combinatie het meest logisch: een professioneel beheerde kernportefeuille voor groei en inkomen, en een beperkt deel in wijn uit liefhebberij en voor spreiding.

door Jos Leeser

Als voormalig bankier, vermogensbeheerder, consultant en klachtenbehandelaar kent Jos Leeser de ins en outs van beleggen en vermogensbeheer. Jos is partner bij Vermogensbeheer.nl en begeleidt vermogende particulieren, ondernemers, stichtingen en instellingen die op zoek zijn naar de juiste vermogensbeheerder.

Op zoek naar de beste vermogensbeheerder?

Bent u op zoek naar de voor u beste vermogensbeheerder?

Vraag dan gratis en geheel vrijblijvend een SelectieRapport aan. Per e-mail ontvangt u een selectie van goede vermogensbeheerders die het beste passen bij uw persoonlijke situatie, wensen en voorkeuren.

Gratis Selectierapport