Schenkbelasting en belastingvrij schenken in 2026: regels, vrijstellingen en tarieven

Wie vermogen wil overdragen aan kinderen, kleinkinderen of anderen, kan dat bij leven doen via een schenking. Dat biedt belastingvoordelen die nalaten niet altijd biedt: u ziet zelf hoe de ontvanger van het geld geniet, en u verlaagt tegelijkertijd uw vermogen in box 3. Tegelijkertijd kent schenkbelasting complexe regels, met vrijstellingen die jaarlijks worden geïndexeerd en eenmalige regelingen waarvan de voorwaarden strikt zijn. Dit artikel legt de regels voor 2026 uit, inclusief de tarieven, de vrijstellingen en de strategische overwegingen voor wie meer dan €100.000 vrij belegbaar vermogen heeft.

Wat is schenkbelasting?

Schenkbelasting is een belasting die de ontvanger betaalt over een schenking die de vrijstelling overschrijdt. Een schenking is de overdracht van vermogen: geld, maar ook beleggingen, onroerend goed of andere bezittingen, waarbij de schenker niets terugontvangt. De belasting valt onder de Wet schenk- en erfbelasting.

Een schenking vereist een overeenkomst tussen schenker en ontvanger. Die overeenkomst kan mondeling worden gesloten, maar een schriftelijke vastlegging staat juridisch veel sterker. Voor bepaalde constructies, zoals schenken op papier, is een notariële akte verplicht. Bij een gewone schenking van geld is dat niet het geval.

Degene die de schenking ontvangt, is in principe verantwoordelijk voor de aangifte en betaling van de schenkbelasting. Ouders kunnen er echter voor kiezen om “vrij van recht” te schenken: zij betalen dan zelf de schenkbelasting, zodat de ontvanger het volledige bedrag netto ontvangt.

Hoeveel mag u in 2026 belastingvrij schenken?

De Belastingdienst stelt jaarlijks de vrijstellingen vast. Voor 2026 gelden de volgende bedragen:

Belangrijk: voor de schenkbelasting ziet de Belastingdienst ouders als één schenker. Schenkingen van beide ouders aan hetzelfde kind worden samengeteld, ook als de ouders gescheiden zijn. De vrijstelling van €6.908 geldt per kind per jaar voor beide ouders samen, niet per ouder afzonderlijk.

Hetzelfde samenstelling-beginsel geldt voor schenkingen aan de ontvanger en diens fiscale partner: schenkingen aan beiden worden in de regel bij elkaar opgeteld. Overleg met een belastingadviseur als u zowel uw kind als diens partner wilt begiftigen.

Blijft de schenking onder de vrijstelling, dan is er geen aangifte nodig en betaalt de ontvanger geen belasting.

Hoeveel schenkbelasting betaalt u boven de vrijstelling?

Overschrijdt de schenking de vrijstelling, dan betaalt de ontvanger schenkbelasting over het meerdere. Het tarief hangt af van de relatie tussen schenker en ontvanger en van de hoogte van het bedrag.

Een rekenvoorbeeld: u schenkt uw kind €50.000. De jaarlijkse vrijstelling van €6.908 wordt in mindering gebracht. Over de resterende €43.092 is 10% schenkbelasting verschuldigd. Let op: als u kiest voor schenken vrij van recht, waarbij u de schenkbelasting zelf betaalt, telt die betaling zelf ook als schenking. De feitelijke belastingdruk ligt daardoor iets hoger dan de nominale 10% suggereert.

Belastingvrij schenken aan uw kind

De jaarlijkse vrijstelling van €6.908 geldt per kind voor beide ouders samen. Het maakt voor de Belastingdienst niet uit of één ouder schenkt of beiden; alles wat het kind van zijn ouders ontvangt wordt samengeteld. Boven de €6.908 is schenkbelasting verschuldigd over het meerdere.

Over een periode van tien jaar kunt u op die manier €69.080 per kind belastingvrij overdragen. Over vijftien jaar loopt dat op tot €103.620, zonder enige schenkbelasting.

Naast de jaarlijkse vrijstelling bestaan er eenmalige verhoogde vrijstellingen voor kinderen tussen 18 en 40 jaar. Die worden behandeld in de sectie hieronder.

Let op: als de ontvanger gebruikmaakt van een eenmalige verhoogde vrijstelling, vervalt de reguliere jaarlijkse vrijstelling in dat jaar.

Op zoek naar de beste vermogensbeheerder?

Bent u op zoek naar de voor u beste vermogensbeheerder?

Vraag dan gratis en geheel vrijblijvend een SelectieRapport aan. Per e-mail ontvangt u een selectie van goede vermogensbeheerders die het beste passen bij uw persoonlijke situatie, wensen en voorkeuren.

Gratis Selectierapport

Schenken aan kleinkinderen of anderen

Voor schenkingen aan kleinkinderen, broers, zussen, vrienden of anderen geldt de lagere algemene vrijstelling van €2.769 per jaar. Schenkingen van grootouders aan kleinkinderen worden samengeteld als beide grootouders nog getrouwd zijn. Zijn de grootouders gescheiden, dan mag ieder afzonderlijk €2.769 belastingvrij schenken.

Voor kleinkinderen tussen 18 en 40 jaar gelden dezelfde eenmalige verhoogde vrijstellingen als voor kinderen, maar die zijn slechts éénmalig per schenker en per ontvanger beschikbaar. Het tarief bij overschrijding is echter hoger: 18% over de eerste schijf, tegenover 10% voor directe kinderen.

Wanneer moet u aangifte schenkbelasting doen?

De ontvanger van de schenking doet aangifte, tenzij ouders vrij van recht schenken. De aangifte moet worden ingediend vóór 1 maart van het jaar dat volgt op het jaar van de schenking. U ontvangt geen apart verzoek van de Belastingdienst: de verantwoordelijkheid ligt bij de ontvanger.

Bij gebruikmaking van een eenmalige verhoogde vrijstelling is aangifte altijd verplicht, ook als er geen belasting verschuldigd is. De ontvanger moet bij die aangifte expliciet een beroep doen op de vrijstelling.

Minderjarige kinderen worden bij aangifte vertegenwoordigd door een ouder.

Eenmalig verhoogd schenken in 2026: wat mag nog wel?

De vrijstelling voor de eigen woning (de zogeheten “jubelton”) is per 1 januari 2024 volledig afgeschaft en keert niet terug. Voor 2026 bestaan nog twee eenmalige verhoogde vrijstellingen voor kinderen (en hun partners) tussen 18 en 40 jaar:

De vrij besteedbare eenmalige vrijstelling van €33.129 mag ook worden gebruikt door iemand anders dan de ouders, mits de ontvanger aan de leeftijdsvoorwaarde voldoet en de vrijstelling nog niet eerder is benut.

Schenken op papier: wanneer is dat slim?

Bij een papieren schenking schenkt u formeel een bedrag aan de ontvanger, maar keert u het geld niet feitelijk uit. De ontvanger heeft een vordering op u; u heeft een schuld aan de ontvanger. U betaalt jaarlijks rente over dit bedrag. Volgens de wet bedraagt de minimale rente 6% per jaar.

Het fiscale voordeel zit in twee richtingen. Ten eerste maakt u gebruik van de vrijstelling terwijl u het geld zelf beheert. Ten tweede verlaagt u uw nalatenschap: bij overlijden is de schuld aan de ontvanger aftrekbaar van de erfenis, waardoor er minder erfbelasting verschuldigd is.

Er zijn strikte voorwaarden. De schenking moet notarieel worden vastgelegd. De rente van minimaal 6% moet jaarlijks daadwerkelijk worden uitbetaald aan de ontvanger; bijschrijven volstaat niet. De Belastingdienst kijkt kritisch naar constructies waarbij de rente nooit werkelijk is voldaan.

Voor vermogende schenkers is de papieren schenking met name aantrekkelijk als u de liquiditeit wilt behouden maar de belastingdruk bij overlijden wilt verlagen. De 6%-rente is in de huidige renteomgeving een reëel bedrag: bij een papieren schenking van €50.000 gaat er jaarlijks €3.000 rente van u naar de ontvanger, wat de vermogensoverdracht verder versnelt.

Box 3-effect: wat schenken u oplevert

Schenken verlaagt uw vermogen, en daarmee uw belastingdruk in box 3. Voor wie meer dan het heffingvrij vermogen heeft, namelijk €59.357 per persoon en €118.714 voor fiscale partners, levert schenken een directe besparing op de vermogensrendementsheffing.

In de overbruggingswetgeving die tot en met 2026 geldt, werkt box 3 met forfaitaire rendementspercentages: 1,28% op banktegoeden en 6,00% op beleggingen en overige bezittingen. Het belastingtarief bedraagt 36%. De feitelijke belastingbesparing hangt daardoor af van de samenstelling van uw vermogen. Voor vermogen dat volledig als beleggingen telt, bedraagt de besparing op €100.000 circa €2.160 per jaar (6,00% × 36%). Voor spaargeld ligt de besparing veel lager. Vanaf 2027 is het de bedoeling dat werkelijk rendement wordt belast.

De besparing op box 3 is daarmee een zelfstandige reden om te schenken, los van de besparing op toekomstige erfbelasting. De omvang van het voordeel verschilt per situatie; een vermogensplanner kan dit voor uw specifieke vermogensmix doorrekenen.

Schenken of nalaten: wat is fiscaal slimmer?

De keuze tussen schenken bij leven en nalaten via testament hangt af van uw persoonlijke situatie, maar er zijn enkele fiscale uitgangspunten die breed gelden.

Schenken bij leven biedt twee structurele voordelen. U maakt gebruik van de jaarlijkse vrijstellingen, die bij erfenis niet beschikbaar zijn, en u verlaagt uw vermogen in box 3 gedurende uw eigen leven. Nalaten biedt meer zekerheid en controle, maar de erfbelastingtarieven zijn gelijk aan of hoger dan de schenkbelastingtarieven, en u profiteert niet van de jaarlijkse vrijstellingen.

De 180-dagenregel vormt een aandachtspunt. Voor overlijdens vanaf 1 januari 2026 geldt dat een schenking die binnen 180 dagen voor het overlijden is gedaan, wordt meegeteld als onderdeel van de erfenis. De schenking valt dan onder de erfbelasting; nabestaanden hoeven daarvoor geen aparte aangifte schenkbelasting meer in te dienen. Voor wie om gezondheidsredenen vermogen wil overdragen, is dit een relevante beperking die tijdige planning vereist.

Bij grotere vermogens is een combinatie van schenken en een goed opgesteld testament doorgaans het meest efficiënt. Instrumenten zoals het keuzetestament en de tweetrapsmaking kunnen de erfbelasting verder beperken. Een gespecialiseerde financieel planner of notaris kan de samenhang in kaart brengen.

Heeft u interesse in een Vermogensplan?

Vraag dan vrijblijvend een offerte aan voor een Vermogensplan.

Ons team van financiële planners neemt dan contact met u op om de mogelijkheden en kosten van een Vermogensplan met u te bespreken.

Offerte Vermogensplan aanvragen

Slim schenken met groter vermogen: het schenkplan

Wie meer dan €100.000 vrij belegbaar vermogen heeft, doet er goed aan schenken niet als losse handeling te beschouwen maar als onderdeel van een meerjarig plan. De jaarlijkse vrijstellingen zijn relatief beperkt, maar over een langere periode tellen ze substantieel op.

Een rekenvoorbeeld voor twee kinderen

De jaarlijkse vrijstelling bedraagt €6.908 per kind, voor beide ouders samen. Met twee kinderen draagt u jaarlijks €13.816 belastingvrij over. Over tien jaar is dat €138.160; over vijftien jaar €207.240, zonder schenkbelasting.

Voegt u daar de eenmalige vrije vrijstelling van €33.129 per kind aan toe, mits het kind tussen 18 en 40 jaar is, dan kunt u in dat jaar in totaal €6.908 + €33.129 = €40.037 per kind belastingvrij overdragen.

Box 3-besparing in het plan

Elk jaar dat u schenkt, verlaagt u uw box 3-vermogen. Bij een structurele jaarlijkse schenking van €13.816 bespaart u, afhankelijk van de samenstelling van uw vermogen, jaarlijks een substantieel bedrag aan vermogensrendementsheffing. Voor beleggingsvermogen bedraagt de besparing circa 6,00% × 36% = 2,16% van het geschonken bedrag per jaar.

Schenken vanuit een BV of holdingstructuur

Voor DGA’s met vermogen in een holding of BV gelden andere mechanismen. Schenken vanuit een BV heeft directe fiscale consequenties voor zowel de vennootschapsbelasting als de inkomstenbelasting in box 2. In de meeste gevallen is het fiscaal gunstiger om eerst dividend uit te keren naar privé en vervolgens vanuit privé te schenken, maar dit hangt af van uw specifieke structuur. Raadpleeg hiervoor een fiscalist of vermogensplanner.

Periodieke schenking aan een ANBI

Heeft u filantropische doelstellingen, dan biedt de periodieke schenking aan een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) een aantrekkelijke mogelijkheid. Een periodieke schenking voor een periode van minimaal vijf jaar, vastgelegd in een notariële of onderhandse schriftelijke overeenkomst, is volledig aftrekbaar van uw belastbaar inkomen in box 1, zonder drempel en zonder maximum. Voor wie in de hoogste belastingschijf valt, betekent dit een fiscaal voordeel van 49,5 cent per geschonken euro.

Wanneer professioneel advies inwinnen

Een schenkplan is maatwerk. De optimale combinatie van jaarlijkse vrijstellingen, eenmalige vrijstellingen, papieren schenkingen en testamentaire structuren hangt af van uw leeftijd, de omvang van uw vermogen, uw liquiditeitsbehoefte en de financiële positie van de ontvangers. Een vermogensplanner kan de samenhang inzichtelijk maken en de belastingbesparing over uw gehele nalatenschap berekenen.

door Harry van Houdt

Financiële Planning is mijn passie. Mijn missie is de klant op maat adviseren, binnen zijn eigen kaders én tegelijk met een maximaal palet aan keuzes. Vermogen is iets heel persoonlijks en speelt een belangrijke rol in ieders leven. Door de afstemming van de financiën op levensdoelen, kan ik als adviseur waarde bieden aan mijn klanten. Zo’n advies of vermogensplan biedt veiligheid en innerlijke rust. In wederzijds vertrouwen worden veel langdurige klantrelaties opgebouwd.

Op zoek naar de beste vermogensbeheerder?

Bent u op zoek naar de voor u beste vermogensbeheerder?

Vraag dan gratis en geheel vrijblijvend een SelectieRapport aan. Per e-mail ontvangt u een selectie van goede vermogensbeheerders die het beste passen bij uw persoonlijke situatie, wensen en voorkeuren.

Gratis Selectierapport